\

munieuws

Gerelateerd

Mooie resultaten meta-evaluatie spitsmijdenprojecten

Spitsmijdenprojecten hebben een groot verkeerskundig effect en zijn bovendien kosteneffectief. Dat blijkt uit een meta-evaluatie die op verzoek van het programma Beter Benutten is uitgevoerd door MuConsult. De evaluatie is uitgevoerd op 7 spitsmijdenprojecten* uit de periode 2013-2015

De filosofie van spitsmijden draait om het belonen van positief gedrag. Automobilisten kunnen een beloning verdienen voor elke keer dat zij de spits mijden. Voorwaarde is natuurlijk wel dat zij voor aanvang vaker op het knelpunt zijn gesignaleerd.

Kosteneffectiviteit
De kosteneffectiviteit van spitsmijdenprojecten is toegenomen. Dat is te danken aan kortere doorlooptijd, lagere projectkosten en lagere beloningen. Over de deelnameperiode geldt gemiddeld een positieve maatschappelijke baten/kostenratio van 1,4. Uit de studie volgt dat de effecten na 3 jaar deels nog zichtbaar zijn. De baten/kostenratio is met 3 jaar effect gemiddeld 2,0. Dit betekent dat elke door de overheid geïnvesteerde euro zich na drie jaar dubbel terugbetaald heeft aan de maatschappij.

Verkeerskundige effecten
Spitsmijdenprojecten besparen per project gemiddeld 1.300 tot 2.000 voertuig verliesuren (VVU) per dag en ca. 100.000 autokilometers per dag. Per spitsmijding is de gemiddelde reductie 0,4 VVU. De kilometerreductie per spitsmijding (exclusief tijdmijden) is gemiddeld 33 kilometer.

De verkeersanalyse laat zien dat de effecten niet alleen zichtbaar zijn op de te mijden trajecten, maar ook op wegen waarop niet beloond wordt. Gemiddeld één derde van de verkeerskundige baten van een spitsmijdenproject wordt teniet gedaan doordat het overige verkeer de ontstane ruimte deels weer opvult. Vanwege deze verschuiving van verkeer is er verder sprake van een positief verkeerskundig effect op alternatieve routes. Spitsmijdenprojecten trekken vooral verkeer van het onderliggend wegennet terug naar de snelweg.

Gedragsverandering
Het effect van spitsmijden blijft niet beperkt tot de projectperiode. Enkele maanden na afloop van een spitsmijdenproject vertoont 80-100% van de spitsmijders nog het nieuwe gedrag. Een jaar na afloop zakt dat terug naar de helft, en na twee jaar nog één derde. Daarna neemt de terugval sterk af; maar oud-deelnemers die na twee jaar nog steeds het nieuwe gedrag vertonen blijven dit structureel doen.

Deelname zorgt voor een verlaging van de spitritten van 40% per deelnemer. Dat komt neer op gemiddeld twee spitsmijdingen per persoon per werkweek. Deze gedragsreactie is niet veranderd ten opzichte van de vorige meta-evaluatie (uit 2013), ondanks het feit dat de beloningen gedaald zijn.

Deelnemers maken vooral spitsmijdingen door het gebied te mijden of op andere tijden te reizen. Kiezen voor een andere manier van vervoer wordt relatief weinig gebruikt.

Ten slotte is aangetoond dat ook de houding ten aanzien van het eigen reisgedrag is veranderd. Oud-deelnemers geven aan nu bewustere mobiliteitskeuzes te maken.

Lees de analyse hier.

*De spitsmijdenprojecten die in dit onderzoek meegenomen zijn:

1. Spitsmijden 010 in Rotterdam (SM010);
2. Wild! van de Spits (deelprojecten 1 en 2) in Rotterdam (WvdS1 en 2).
3. Spitsvrij 2 tussen Utrecht, Hilversum en Amersfoort (SV2);
4. Spitsmijden Galecopperbrug, en Vervolg Spitsmijden Galecopperbrug in Utrecht (GCB2A en GCB2B);
5. Slim uit de Spits (deelprojecten 1 en 2) in Arnhem-Nijmegen (SUDS1 en 2);
6. Slim uit de Spits (deelproject 3) tussen Ede en Grijsoord (SUDS3).
7. Winnen van de File in Brabant (WvdF);